Internationaal Comité

Vanaf 15 september kreeg een aantal mensen zonder papieren eindelijk weer het vooruitzicht op een waardig leven. Eindelijk kunnen ze hopen op de papieren die hun identiteit erkennen en die een toekomst in België garanderen. Wij trachten hen in ieder geval via onze verenigingen te informeren en te verwijzen naar mensen die hen helpen om de formaliteiten te vervullen.

September 2009 zal ons ook nog lang bijblijven omwille van de opflakkering van de hoofddoekenkoorts en het verbod op het dragen van religieuze symbolen in de scholen van het gemeenschapsonderwijs.

Als migrantenfederatie kunnen we niet aan de kant blijven staan; we willen via dialoog tot afspraken en oplossingen komen.

Maar hoe moeten we begrijpen wat er in de Antwerpse athenea gebeurt?

Het hoofddoekenverbod in die scholen interpreteer ik eerder als een noodkreet.

Want de problemen van de allochtone gemeenschap zijn ook intens aanwezig binnen die schoolmuren. Er zijn bv. veel leerlingen die in kansarmoede leven, of waarbij ouders afwezig zijn. Activiteiten en contacten met mannen en vrouwen samen worden soms afgewezen. Er zijn ook jongeren die zich afgewezen voelen in hun identiteit en geen toekomst meer zien en zich daartegen verzetten en organiseren. Maar er zijn ook jongeren die zonder meer onhebbelijk zijn ...

Een verbod op hoofddoeken lost deze problemen natuurlijk niet op. Integendeel.

De reactie van mensen uit etnisch-culturele minderheden op het hoofddoekenverbod was voorspelbaar. Zij beroepen zich immers op de vrijheid van godsdienst. De vrijheid van godsdienst is een grondrecht. Grondrechten kunnen alleen ingeperkt worden als de openbare veiligheid in gevaar komt. De grondwet en de grondrechten zijn geen vodje papier. Het inperken van de grondrechten is dus niet vanzelfsprekend. Minister Pascal Smet wees er al op dat het verbod op religieuze symbolen mogelijk niet gehandhaafd kan worden, want dit is waarschijnlijk in strijd met de grondwet.

Want zijn alle vrouwen met een sjaal rond hun hoofd of alle Sikhs met een tulband een bedreiging voor de openbare veiligheid?

Tot zover kun je de mensen van etnisch-culturele minderheden volgen in hun verzet tegen dit hoofddoekenverbod en het verbod op het dragen van religieuze symbolen in de scholen van het gemeenschapsonderwijs. Zij voelen dit immers aan als een ontkenning van hun identiteit, van hun ‘zijn’.

En de scholen blijven ondertussen met hun problemen zitten. Het grootste probleem is trouwens, dat de scholen én de leerlingen alleen gelaten worden met hun problemen. De jongeren brengen de miserie van thuis mee naar school, en daarvan komt opnieuw ambras. De normale schoolwerking, nl. jongeren onderwijs bieden, wordt hierdoor verhinderd.

Wat deze scholen dus in de eerste plaats willen, is een goed, leefbaar pedagogisch klimaat binnen hun schoolmuren. Er moet op een normale, degelijke manier geleerd kunnen worden, in een sfeer van respect.

En scholen hebben het recht om dat te vragen, en ze hebben het recht om hiervoor de nodige steun op te eisen. Dus moet er iets gedaan worden aan de echte problemen.

Wil je hierover een gedragen, goed debat en een goede besluitvorming, dan is het nodig dat er echt gepraat wordt. Niet zoals in Antwerpen, met enkel onderwijsmensen rond de tafel. Alle geledingen van de samenleving, inclusief het middenveld en de verenigingen, moeten samen de dialoog aangaan over de uitbouw van een multiculturele samenleving Ze moeten samen discussiëren over het recht op geloof en geloofsuiting en over de erkenning van de identiteit van etnisch-culturele minderheden. We mogen daarbij niet vergeten welke problemen mensen van een andere afkomst hebben als ze proberen te overleven in onze samenleving. Want ook dit heeft zijn invloed op het opvoedingsklimaat in hun gezinnen.

De problemen in deze scholen verdienen dus alle aandacht, we mogen hen in geen geval alleen laten worstelen. De scholen zelf moeten bijzondere inspanningen doen inzake gelijke kansenbeleid en het wegwerken van de schoolachterstand. En daarbij moeten we als migrantenfederatie helpen. We moeten ouders wapenen tegen opvoedingsmoeheid en hen stimuleren om het schoolwerk van hun kinderen te volgen. En we moeten de kinderen helpen bij hun taalontwikkeling.

Een verbod op religieuze symbolen is dus niet de juiste oplossing voor de problemen in onderwijs. We mogen het debat evenmin overlaten aan radicale groepen of aan mensen die vertrekken vanuit hun eigen grote gelijk. En we mogen zeker niet vergeten dat juist onze samenleving nieuwkomers en asielzoekers rechten geeft waarvan ze in hun land van herkomst enkel kunnen dromen en die ze bijzonder waarderen…

Kinderen en scholen misbruiken voor het eigen grote gelijk in een publiek slagveld is in elk geval verkeerd.

Wat we nodig hebben is een ernstige dialoog, en elke positieve bijdrage is welkom.

Jef De Vrij
Voorzitter

Arena, september 2009

Contacteer Jef >>>